Κυριακή, 7 Ιανουαρίου 2018

Σύναξη του Αγίου Ιωάννη Προδρόμου και Βαπτιστού

Μνήμη δικαίου μετ᾽ ἐγκωμίων· σοί δέ ἀρκέσει ἡ μαρτυρία τοῦ Κυρίου Πρόδρομε· ἀνεδείχθης γάρ ὄντως καί Προφητῶν σεβασμιώτερος, ὅτι καί ἐν ῥείθροις βαπτίσαι κατηξιώθης τόν κηρυττόμενον· ὅθεν τῆς ἀληθείας ὑπεραθλήσας, χαίρων εὐηγγελίσω καί τοῖς ἐν ᾅδῃ, Θεόν φανερωθέντα ἐν σαρκί, τόν αἴροντα τήν ἁμαρτίαν τοῦ κόσμου, καί παρέχοντα ἡμῖν τό μέγα ἔλεος. 

Την επομένη ημέρα των Θεοφανίων καθιερώθηκε να εορτάζουμε, τη μνήμη του πανίερου προφήτη Ιωάννη Προδρόμου. Ο Ιωάννης ήταν γιος του ιερέα Ζαχαρία και της Ελισάβετ. Μέχρι τα τριάντα του χρόνια, ζει ασκητική ζωή στην έρημο της Ιουδαίας, αφιερωμένη ολοκληρωτικά στην προσευχή, τη μελέτη και την πνευματική και ηθική τελειοποίηση. Το ρούχο του ήταν από τρίχες καμήλας, στη μέση του είχε δερμάτινη ζώνη και την τροφή του αποτελούσαν ακρίδες και άγριο μέλι. Με μορφή ηλιοκαμένη, σοβαρός, αξιοπρεπής και δυναμικός, ο Ιωάννης φανέρωνε αμέσως φυσιογνωμία έκτακτη και υπέροχη. Είχε όλα τα προσόντα μεγάλου και επιβλητικού κήρυκα του θείου λόγου. Έτσι, με μεγάλη χάρη κήρυττε «τα πλήθη». Κατακεραύνωνε και χτυπούσε σκληρά τη φαρισαϊκή αλαζονική έπαρση, που κάτω από το εξωτερικό ένδυμα της ψευτοαγιότητας έκρυβε τις πιο αηδιαστικές πληγές ψυχικής σκληρότητας και ακαθαρσίας. Γενικά, η διδασκαλία του συνοψίζεται στη χαρακτηριστική φράση του: «Μετανοείτε· ήγγικε γαρ ή βασιλεία των ουρανών», προετοιμάζοντας, έτσι, το δρόμο του Κυρίου μας Ιησού Χριστού για το σωτήριο έργο Του. Όταν ο Χριστός άρχισε τη δημόσια δράση του, ο κόσμος άφηνε σιγά-σιγά τον Ιωάννη και ακολουθούσε Αυτόν. Η αντιστροφή αύτη, βέβαια, θα προκαλούσε μεγάλη πίκρα και θα γεννούσε αγκάθια ζήλειας και φθόνου σ' έναν, εκτός χριστιανικού πνεύματος, διδάσκαλο ή φιλόσοφο. Αντίθετα, στον Ιωάννη προκάλεσε μεγάλη χαρά και ευφροσύνη. Η γιορτή αυτή του Ιωάννου του Προδρόμου, για τον όποιο ο Κύριος είπε ότι κανείς άνθρωπος δε στάθηκε μεγαλύτερος του, καθιερώθηκε τον 5ο μ.Χ. αιώνα.

Επίσης, σήμερα εορτάζουμε και το γεγονός της μεταφοράς στην Κωνσταντινούπολη της τιμίας Χειρός του Αγίου Ιωάννου του Προδρόμου, που έγινε κατά τον ακόλουθο τρόπο: Όταν ο Ευαγγελιστής Λουκάς πήγε στην πόλη Σεβαστή, όπου τάφηκε ο Πρόδρομος, παρέλαβε από τον τάφο του το δεξί του χέρι, το μετέφερε στην Αντιόχεια, όπου χάριτι Θεού επιτελούσε πολλά θαύματα. Από την Αντιόχεια, το Ιερό χέρι, μετακομίστηκε στην Κωνσταντινούπολη το 957, από τον διάκονο Ιώβ. Εκεί ο φιλόχριστος αυτοκράτορας, αφού την ασπάστηκε με πολύ σεβασμό, την τοποθέτησε στα βασιλικά ανάκτορα. Η σύναξη των πιστών, σε ανάμνηση του γεγονότος της μετακομιδής της τιμίας Χείρας του Προδρόμου στην Κωνσταντινούπολη, ετελείτο στην περιοχή του Φορακίου (ή Σφωρακίου).


Τετάρτη, 3 Ιανουαρίου 2018

Ερμηνεία Θείας Λειτουργίας

ΕΝΟΡΙΑΚΑ ΚΗΡΥΓΜΑΤΑ ΕΡΜΗΝΕΙΑΣ ΤΗΣ ΘΕΙΑΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ
12η ομιλία 

4. Υπέρ του αγίου οίκου τούτου και των μετά πίστεως ευλαβείας και φόβου Θεού εισιόντων εν αυτώ του Κυρίου δεηθώμεν. Ας δεηθούμε στον Κύριο για αυτόν εδώ τον άγιο ναό, και για κείνους που εισέρχονται σε αυτόν με πίστη, με ευλάβεια και φόβο Θεού.

Ο επίγειος ναός είναι η παρουσία του Θεού. Ναός : από το ρήμα –ναίω- που σημαίνει κατοικώ. Στο ναό κατοικεί η Χάρη του Θεού. Χαρακτηρίζει ο ι. Χρυσόστομος το ναό ως «λιμάνι γαλήνιο» στις μέριμνες της ζωής, «υπήνεμο» στις θύελλες της ζωής, «πνευματική αύρα» στα καθημερινά προβλήματα, και όσοι απουσιάζουν από το ναό ζημιώνονται. Ο Ναός είναι «Άγιος» επειδή καθαγιάζεται από την Αγία Τριάδα.

Ο Μυστηριακός Δείπνος τελέστηκε στο υπερώο που ήταν το σπίτι του Ιωάννη του Θεολόγου. Με την ίδρυση της Εκκλησίας την ημέρα της Πεντηκοστής, τα σπίτια των πρώτων χριστιανών γίνονται οι τόποι σύναξης όπου μετά το δείπνο, στο ίδιο τραπέζι ετελείτο το μυστήριο της θείας Ευχαριστίας. Την εποχή των διωγμών οι χριστιανοί πήγαιναν τα βράδια μυστικά στις κατακόμβες, στα υπόγεια κοιμητήρια των μαρτύρων και επί του τάφου του μάρτυρος τελούσαν το μυστήριο. Είναι γνωστές οι κατακόμβες της Μήλου και της Ρώμης. Αργότερα με το διάταγμα των Μεδιολάνων το 313 μ.Χ. οι χριστιανοί αρχίζουν φανερά να κτίζουν τους πρώτους ναούς ξεχωριστούς τόπους λατρείας, με ρυθμό την παλαιοχριστιανική βασιλική. Αργότερα, δημιουργήθηκαν και άλλοι τύποι ρυθμών όπως ο βυζαντινός ρυθμός που είναι οι Ταξιάρχες. Η Παναγία είναι ρυθμού βασιλικής τρίκλητης, σταυρεπίστεγης μετά τρούλου.

Κάθε ναός αποτελείται από τρία μέρη, το Νάρθηκα, τον κυρίως Ναό και το Ιερό Βήμα. Ο Νάρθηκας με πύλες, παλιά ήταν ο χώρος παραμονής των κατηχουμένων, των μετανοούντων, ήταν ο χώρος που διαβαζόταν το μωρό στο σαραντισμό του όπως και τώρα. Ήταν επίσης ο χώρος παραμονής, αυτών που δεν είχαν ακόμη εισέλθει στην πίστη αλλά μπορούσαν να παρακολουθήσουν ένα μέρος της λειτουργίας. Στο Νάρθηκα στέκονταν και οι «προσκλαίοντες» όσοι πιστοί ήσαν σε επιτίμιο λόγω των αμαρτιών τους. Στο Νάρθηκα κυρίως αγιογραφούνται οι αρχαίοι Έλληνες φιλόσοφοι, και οι Σύββηλες ιέρειες που μίλησαν για το Θεό και είναι οι προ Χριστού χριστιανοί. Στο νάρθηκα υπάρχει η αγιογραφία της δευτέρας παρουσίας του Κυρίου μας με την επιβλητική κρίση των ανθρώπων και τις δύο πνευματικές καταστάσεις του Παραδείσου και της Κολάσεως. Ίσως η ονομασία νάρθηκας έχει σχέση με το νάρθηκα το επίμηκες ιατρικό εργαλείο γιατί και αυτός είναι μακρόστενος. Σήμερα στο χώρο του νάρθηκα στα μοναστήρια τελούνται οι μικρές ακολουθίες του αποδείπνου, χαιρετισμών, της ενάτης. Από το νάρθηκα μπαίνουμε στον κυρίως ναό (συμβολίζει τη γή) και είναι ο χώρος των πιστών,  και το ιερό βήμα που είναι τα άγια (συμβολίζει τον ουρανό) ο χώρος του λειτουργούντος ιερέα.   Το τέμπλο με τις μεγάλες εικόνες, χωρίζει τα δύο μέρη του ναού και κάνει το ιερό απροσπέλαστο. Το τέμπλο είναι μεταγενέστερο και σε εποχές δύσκολες όλο και πιο ψηλά ανέβαινε. Αποτελείται το τέμπλο από δύο παραπόρτια βόρειο και νότιο με τους δύο αρχαγγέλους και την κεντρική πύλη την ωραία πύλη που συμβολίζει την πύλη του ουρανού. Ο ναός είναι αγιογραφημένος με αγίους και με γεγονότα από τη ζωή του Κυρίου μας. Οι άγιοι είναι υπερυψωμένοι επειδή νίκησαν το κοσμικό φρόνημα και αγάπησαν το Χριστό. Υπάρχει ο λεγόμενος εορταστικός κύκλος στις καμάρες του ναού, και πάνω στο τέμπλο εικονίζεται το δωδεκάορτο- οι δώδεκα μεγάλες Δεσποτικές και Θεομητορικές Εορτές. Ο τρούλος συμβολίζει τον ουρανό και δεσπόζει η εικονογραφία του παντοκράτορα ευλογούντα. Γύρω από το τύμπανο υπάρχει ό χορός των προφητών που προφήτευσαν τον Κύριο. Στα τέσσερα τόξα εικονίζονται οι τέσσερις ευαγγελιστές που έγραψαν για τον Χριστό. Τίποτα δεν είναι παράλογο μέσα στο ναό και όλα έχουν τη δική τους ξεχωριστή θέση. Στην κόγχη του ιερού εικονίζεται πάντοτε η Παναγία μας να παρακαλεί με τα χέρια σε στάση ικεσίας. Είναι ανάμεσα στη γη και στον ουρανό. Οι εικόνες όπως σοφά είπε κάποιος είναι το βιβλίο του λαού. Η εικονογραφία είναι μία τέχνη που παραπέμπει σε μία μεταφυσική, σε ένα υπέρλογο κόσμο της ορθόδοξης πνευματικής ασκητικότητας που και ο χρόνος πολλές φορές εκμηδενίζεται και το μέλλον γίνεται παρόν όπως και το παρελθόν γίνεται παρόν. Μέσα στην Εκκλησία ζούμε τα έσχατα. Οι Ρωμαιοκαθολικοί ως φυσιοκράτες έχουν τα αγάλματα, οι προτεστάντες έχουν μόνο το σταυρό και οι ιεχωβάδες τίποτα, επειδή θεωρούν τα πάντα είδωλα. Στο Ιερό υπάρχει στο κέντρο η Αγία τράπεζα, το θυσιαστήριο, ο Γολγοθάς με το κατασάρκιο, το πρώτο ένδυμα που συμβολίζει το σάβανο του Κυρίου μας και το δεύτερο λαμπρό κάλυμμα την ενδυτή. Πίσω από την αγία τράπεζα είναι ο Σταυρός του Κυρίου μας με την ακοίμητη κανδήλα για να μας θυμίζει την επαγρύπνηση της ψυχής. Κάθε ναός βλέπει στην ανατολή βλέπει τον Παράδεισο. Τα κοιμητήρια και οι τάφοι βλέπουν και αυτά στην ανατολή επειδή από την ανατολή θα έλθει ο Κύριος κατά την Δευτέρα Παρουσία Του. Στον κυρίως ναό υπάρχουν τα κεριά που φέρνουν το φως του Χριστού, και τα ανάβουμε υπέρ φωτισμού, υγείας και αναπαύσεως. Τα κεριά δηλώνουν την ανάσταση του Χριστού. Υπάρχουν τα κανδήλια στις εικόνες ως πράξη αναζήτησης του θείου ελέους. Ο πολυέλαιος συμβολίζει τις ψυχές των κεκοιμημένων που βρίσκονται στη θριαμβεύουσα εκκλησία. Όταν κουνάμε τους πολυελαίους δείχνουμε την λατρευτική κίνηση και την πανηγυρική χαρά που ζούν οι κεκοιμημένοι μέσα στη δόξα τους. Τα καθίσματα μνημονεύονται από την εποχή του τρίτου αιώνα και τα στασίδια στα οποία ακουμπούν-στηρίζονται όρθιοι οι πιστοί υπενθυμίζουν την συνανάσταση με το Χριστό. Οι ιερείς κάθονταν στο σύνθρονο του ιερού. Οι καμπάνες «οι συνακτήριοι κώδωνες της εκκλησίας» (κατά τον Παχυμέρη), το σήμαντρο, το τάλαντο των μοναστηριών είναι από κράμα μετάλλων με μελωδικό ήχο που προμηνύουν την έναρξη της ακολουθίας. Το 865 μ.Χ. οι πρώτες 12 καμπάνες από την Καμπανία της Ιταλίας τοποθετήθηκαν στην Αγία Σοφία της Πόλεως. Τα χρόνια της τουρκοκρατίας απαγορεύτηκαν οι καμπάνες «επειδή τάραζαν τον ύπνο των νεκρών μουσουλμάνων» (κατά το Κοράνι) και αναβίωσε ο παλαιός θεσμός των «λαοσυνακτών» η «θεοδρόμων», δηλαδή υπήρχαν ειδικά άτομα που ονομάζονταν «κράχτες», πήγαιναν στα σπίτια και ενημέρωναν την έναρξη της λειτουργίας: «χριστιανοί κοπιάσατε εις την λειτουργίαν». Το Δεσποτικό είναι ο θρόνος του αρχιερέα εις τύπον του Ιησού Χριστού. Τα ψαλτήρια δεξιά κι αριστερά με τους χορούς των ψαλτών. Ο άμβωνας που υπάρχει σε μεγαλύτερες εκκλησίες στην άκρη, και μάλιστα παλαιά ήταν στο κέντρο της εκκλησίας όπου ανέβαιναν οι ψάλτες και έψελναν και κατέβαιναν εξ’ ου και οι λεγόμενες «καταβασίες». Άμβωνας αρχαίος υπάρχει στον καθεδρικό της μητροπόλεως «Σταγών και Μετεώρων». Στον άμβωνα ο διάκονος διαβάζει το Ευαγγέλιο και ο κήρυκας κηρύττει το λόγο του Θεού. Στην παράδοση της Εκκλησίας μας έχει μείνει η οπισθάμβωνος ευχή.- η τελευταία ευχή που λέει ο ιερέας στην εικόνα του Χριστού.  Τα μανουάλια συμβολίζουν την πύρινη στήλη που φώτιζε το λαό του Ισραήλ μέσα στη νύκτα. Ξεκινούν με τρείς στήλες που συμβολίζουν τον Τριαδικό Θεό, καταλήγουν σε ένα κορμό που συμβολίζει την κατάβαση του Θεού στον κόσμο, και τα τρία πόδια την φανέρωση των Τριών Προσώπων από το Χριστό στον κόσμο.

Να πούμε εδώ πως στις παλαιοχριστιανικές εκκλησίες υπήρχαν πολλά ξεχωριστά κτίσματα γύρω από το ναό για τις ανάγκες των πιστών. Υπήρχε στην αυλή η φιάλη που έπλεναν τα χέρια τους οι προσερχόμενοι,, υπήρχε χώρος ειδικός για τις ευχές των εξορκισμών των κατηχουμένων, υπήρχε το βαπτιστήριο, μία μικρή υπόγεια δεξαμενή σε σχήμα σταυρού, υπήρχε το διακονικό και το σκευοφυλάκιο. Επικρατούσε έτσι μία τάξη, ησυχία, και ευπρέπεια στα μυστήρια και στις ακολουθίες που γίνονταν σε διαφορετικά μέρη του ναού. Σήμερα όμως όλα γίνονται μέσα στον κυρίως ναό γι’ αυτό και υπάρχει μία σχετική αταξία, η, χρειάζεται μία προετοιμασία για κάθε μυστήριο.

Επίσης τα άνθη έχουν τη θέση τους μέσα στο ναό από τα παλιά χρόνια μέχρι και σήμερα σε ιδιαίτερες εορτές όπως του Σταυρού, των Βαίων, στο «ανάστα ο Θεός» και μάλιστα άνθη συγκεκριμένα για κάθε περίσταση. Το θυμίαμα, ο φωτισμός, τα αναθήματα-αφιερώματα λόγω θεραπείας όπως αυτά στην εικόνα του Αγίου Μόδεστου από ιάσεις ζώων, τα άμφια και οι κορδέλες, τα λάβαρα από την εποχή του Μ. Κων/νου, και τα χριστιανικά σύμβολα όπως η άγκυρα, η κιβωτός,  η άμπελος, το λιοντάρι, το ψάρι, ο αμνός, ο αστέρας, το περιστέρι. Τα πάντα μέσα στο ναό είναι και μία τέχνη, είναι πολιτισμός. Το υλικό στοιχείο λαμβάνει πνευματική υπόσταση και μέσα στο υλικό κατασκεύασμα του ναού ζούμε το μυστήριο της Εκκλησίας. Ο Άγιος Μάξιμος λέει πως η Εκκλησία και ο ναός είναι όπως η ψυχή και το ανθρώπινο σώμα. Φαίνεται το σώμα αλλά η ψυχή είναι αυτή που δίνει πνοή στο σώμα. Με τον ίδιο τρόπο φαίνεται ο ναός που κρύβει το Εκκλησία.  Όλα έχουν μία λογική εξήγηση που οφείλουμε να μάθουμε. Ο Επιτάφιος που συμβολίζει τον τάφο του Κυρίου μας και οι μυροφόρες με τα αρώματα που πήγαν για να κλάψουν το Χριστό και να τον αλείψουν με μύρο, είναι εικόνες και πράξεις με βαθύ νόημα.



Η Εκκλησία μας ζει την κάθε στιγμή του Θεανθρώπου, και θεικά και ανθρώπινα, φυσικά και υπέρλογα, ο Εορταστικός χρόνος επαναλαμβάνεται κάθε φορά σα να γίνεται αυτή τη στιγμή το κάθε γεγονός. «Το σήμερον γεννάται» είναι αληθινό όπως και «το σήμερον κρεμάται». Έχουμε στο ναό η αναβίωση όλου του μυστηρίου της θείας οικονομίας για να βλέπουμε εμείς οι άνθρωποι και να κατανοούμε κάθε στιγμή το μέγεθος της αγάπης του Θεού και την συγκατάβασή Του προς τον άνθρωπο προσφέροντάς του το ανεκτίμητο δώρο: τη σωτηρία του. ΑΜΗΝ. 



Επιμέλεια:
Πρωτ. Δημήτριος Ι. Αμπελάς 

Σάββατο, 30 Δεκεμβρίου 2017

Ερμηνεία Θείας Λειτουργίας

ΕΝΟΡΙΑΚΑ ΚΗΡΥΓΜΑΤΑ ΕΡΜΗΝΕΙΑΣ ΤΗΣ ΘΕΙΑΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ
11η ομιλία 


Μετά από το δοξολογικό προοίμιο που αναλύσαμε την προηγούμενη φορά, ακολουθεί η Συναπτή, από το σύναγμα, το μάζεμα. Έχουμε μία συγκέντρωση πολλών και σύντομων ευχών που αναφέρονται στη ζωή των πιστών. Η Συναπτή ονομάζεται και Ειρηνικά επειδή οι τρείς πρώτες ευχές αρχίζουν με το: «Εν ειρήνη του Κυρίου δεηθώμεν». Ευχόμαστε για τρία είδη ειρήνης. Την ειρήνη της ψυχής, την ειρήνη του ουρανού και την ειρήνη του σύμπαντος κόσμου.

    1.Εν ειρήνη του Κυρίου δεηθώμεν. Ας προσευχηθούμε στον Κύριο με ειρήνη. Ο τρόπος της προσευχής μας πρέπει να είναι ειρηνικός. Παλαιά η λειτουργία άρχιζε με το: « Ειρήνη Πάσι» από τον Αρχιερέα στο σύνθρονο που ήταν μέσα στο ιερό, και τελείωνε με το: «πορεύεσθε εν ειρήνη», όπως διασώζεται στις λειτουργίες Αγ. Ιακώβου, και Γρηγορίου του Θεολόγου. Η ειρήνη είναι αρετή. Είναι η γαλήνη, η ηρεμία, όχι λόγω νιρβάνας αλλά επειδή υπάρχει ο Θεός. Είναι ο καρπός όλων των αρετών. Η ειρήνη είναι η αίσθηση της ψυχής. Κατά τον ι. Χρυσόστομο «ειρήνη είναι η γνώση του Θεού και κατάκτηση αρετής». Η αμαρτία φέρνει αντίθετα τη σύγχυση, την ταραχή. Να θυμηθούμε το φόβο του Αδάμ απέναντι στο Θεό μετά την αμαρτία του. Λέει ο Μάξιμος ο Ομολογητής πως: «Το κακό διασπά και διαιρεί». Η μετάνοια φέρνει την ειρήνη. Εμείς μπορούμε να την αποκτήσουμε.

Λέει ο αβ. Ισαάκ πως γνωρίζουμε τα μυστήρια του Θεού μέσα από τα δάκρυα, τους ήσυχους λογισμούς, και με καθαρό μυαλό. Η ειρηνη περιλαμβάνει: Την Ευχαριστία= είμαστε ευγνώμονες για τη ζωή και την εξομολόγηση= την καθαρή συνείδηση χωρίς ενοχές. Πόση ειρήνη μπορεί να φέρει μία λειτουργία; Με το Δεηθώμεν ο ιερέας παρακινεί το λαό για γενική προσευχή. Λέει ο Αγ. Ιάκωβος ο αδελφόθεος πως: «πολύ ισχύει δέησις δικαίου ενεργουμένη». Είναι δυνατή η προσευχή που ενεργείται από τον πιστό. Αυτός είναι και ο λόγος που πρέπει να εκκλησιαζόμαστε κάθε Κυριακή στην Εκκλησία-Ενορία επειδή ενεργείται η δύναμη της προσευχή όλης της Εκκλησιαστικής Κοινότητας.- Πιστεύω σου λένε πολλοί, αλλά δεν εκκλησιάζομαι, προτιμώ να ανάψω ένα κερί στο εξωκκλήσι και να προσευχηθώ μόνος μου και να αναπαυθώ. Αυτή η μόνωση είναι δαιμονισμός που σε ξεχωρίζει από τη σύναξη της Εκκλησίας.

2. Υπέρ της άνωθεν ειρήνης και της σωτηρίας των ψυχών ημών του Κυρίου δεηθώμεν. Ας προσευχηθούμε στον Κύριο για την επουράνια ειρήνη και τη σωτηρία των ψυχών μας. Πρώτο ζητούμενο είναι η άνωθεν ειρήνη. Η ένωση της ψυχής με το Θεό. Λέει ο ΙΣ: «ειρήνη την εμήν δίδωμι υμίν, ου ο κόσμος δίδωσι, εγώ δίδωμι υμίν». Αυτή η ειρήνη μας φέρνει τη σωτηρία μας. Η ειρήνη είναι ο πρώτος καρπός του Αγίου Πνεύματος. Λέει ο ΙΣ: «ζητείτε πρώτον την βασιλείαν και τη δικαιοσύνη(ειρήνη)δηλ. την ενάρετη ζωή. Οι άγγελοι στη γέννηση του Κυρίου μας έψαλλαν το: «επι γης ειρήνη», όπως υπάρχει στον ουρανό. Δεύτερο ζητούμενο είναι η σωτηρία των ψυχών μας. Αυτό είναι το πνευματικό μας συμφέρον: δηλαδή να κερδίσουμε το σκοπό για τον οποίο πιστεύουμε κι αυτός είναι η σωτηρία μας. Η Εκκλησία ζεί στον κόσμο και παλεύει να μεταμορφώσει τον κόσμο και να τον οδηγήσει στη ζωή «του μέλλοντος αιώνος». και εμείς δεν είμαστε έξω του κόσμου αλλά εντός του.


3. Υπέρ της ειρήνης του σύμπαντος κόσμου, ευσταθίας των αγίων του Θεού εκκλησιών και της των πάντων ενώσεως του Κυρίου δεηθώμεν». Προσευχόμαστε για την ειρήνη στον κόσμο. Εάν υπάρχει πολιτική και κοινωνική ειρήνη, τότε και η Εκκλησία ζει ειρηνικά. Είπε ο Χριστός: «Ουκ ήλθον βαλείν ειρήνη αλλά μάχαιρα» μεταξύ των ανθρώπων. Εννοούσε ο Χριστός μας πως πάντοτε θα είναι Σημείο αντιλεγόμενο μεταξύ των ανθρώπων. Δεν υπάρχει ειρήνη χωρίς Χριστό. Μόνο ο Χριστός δίνει αυτό το δώρο. Και ακούμε κάθε Πρωτοχρονιά τις γεμάτες υποκρισία ευχές των αρχηγών κρατών την ίδια στιγμή που το χέρι τους είναι έτοιμο να πατήσει το κουμπί μία πυρηνικής βόμβας. Την ειρήνη του Χριστού είχαν οι μάρτυρες που οδηγούνταν στα μαρτύρια διωκόμενοι για την πίστη τους. προσευχόμαστε επίσης για τη στερέωση των τοπικών εκκλησιών και για την ένωση όλων εις Ένα Σώμα. Και ο Ιησούς στην αρχιερατική Του προσευχή παρακάλεσε το Θεό Πατέρα Του να μείνουν οι πιστοί σταθεροί στη Μία Πίστη γιατί η ενότητα είναι απόδειξη της πραγματικής αγάπης. Εδώ να πούμε πως γίνονται στις μέρες μας πολλές προσπάθειες για μία οικουμενική θρησκεία όπου όλοι θα λατρεύουν όποιο θεό επιθυμούν. Αυτό ονομάζεται παγκοσμιοποίηση, Θεοσοφία, Νέα Τάξη, συγκρητισμός. Και εμείς πολλές φορές λέμε: Ένας είναι ο Θεός αλλά άλλος τον λέει Χριστό, άλλος Βούδα, άλλος Αλλάχ. Αυτή είναι η σύγχρονη βλασφημία που υποτιμά το πρόσωπο του Χριστού και Του στερεί τη Θεία Αυθεντία. Ιστορικά πολλοί αποκόπηκαν από το Σώμα του Χριστού και έσχισαν τον άραφο χιτώνα Του δημιουργώντας μία άλλη ομολογία κάτω από εγωισμούς και πλάνες. Υπάρχουν και οι σχισματικοί που ξέκοψαν από την Εκκλησία. 2000 χρόνια και η Εκκλησία του Χριστού έχει διαμελιστεί σε χιλιάδες κομμάτια. Όποιος έφυγε από την Εκκλησία είναι σαν το κλαδί που κόβεται από το δέντρο. Ξεραίνεται και μαραίνεται. Δεν υπάρχουν πολλές Εκκλησίες αλλά Μία. Μόνο μία ένωση υπάρχει και για αυτή προσεύχεται η Εκκλησία μας. Είναι η επιστροφή όλων των αιρετικών στους κόλπους της Μίας, Αγίας, Ορθόδοξης Εκκλησίας. Σε μία ευχή της Εκκλησίας μας παρακαλεί ο επίσκοπος: «Ημών δε τας ψυχάς ρύθμισον, προς πάσαν ευταξίαν και κατάστασιν ειρηνικήν, εις το ανέχεσθαι αλλήλων εν ταπεινώσει αληθινή και ανυποκρίτω». Ποιος ανέχεται τον άλλον; Ποιος έχει ταπείνωση αληθινή; Ποιος δεν είναι υποκριτής; Η ειρήνη στην Εκκλησία υπάρχει εφόσον και εάν εμείς έχουμε την ειτρήνη του Θεού μέσα μας. Είναι πνευματική αξία η ψυχική μας ευταξία και νοικοκυροσύνη. Η ειρήνη ξεκινά από εμάς κι απλώνεται σε όλα τα μέλη της Εκκλησίας. Εμείς θέλουμε να φτιάξουμε πρώτα τους άλλους κι ύστερα τον εαυτό μας. Μέσα στην Εκκλησία δεν χωράνε εγωισμοί και φιλοδοξίες. Ο Κύριος μας ρωτά: «Μπορείτε να πιείτε το ποτήρι του Πάθους μου  που εγώ πίνω; Αυτή είναι η διαφορά της Αλήθειας. Να μαρτυρήσουμε εάν χρειαστεί γι’ αυτήν. Ο Κύριός μας ήλθε να διακονήσει τον πεπτωκότα από την αμαρτία άνθρωπο και να τον βοηθήσει να ζήσει μέσα από τη δική Του θυσία. Όλη μας η ζωή είναι μία προσπάθεια να καταλάβουμε αυτό το μυστήριο της Θείας Αγάπης. Κυρίως η Μεγάλη Εβδομάδα που έρχεται, είναι μία ευκαιρία να τη ζήσουμε όπως θέλει ο Θεός, εξομολογούμενοι τις αμαρτίες μας, μετανοούντες κι συγχωρούντες. ΑΜΗΝ. 


Επιμέλεια: 
Πρωτ. Δημήτριος Ι. Αμπελάς

Ερμηνεία Θείας Λειτουργίας

ΕΝΟΡΙΑΚΑ ΚΗΡΥΓΜΑΤΑ ΕΡΜΗΝΕΙΑΣ ΤΗΣ ΘΕΙΑΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ
10η ομιλία 

«Ευλογημένη η βασιλεία του Πατρός και του Υιού και του Αγίου Πνεύματος νυν και αεί και εις τους αιώνας των αιώνων».
«Ας είναι δοξασμένη η Βασιλεία του Θεού Πατέρα, του Υιού Του και του Αγίου Πνεύματος, τώρα και πάντα και αιωνίως». 

Η Θεία Λειτουργία είναι το Μυστήριο της παρουσίας του Ιησού Χριστού. Από τον Ιησού είναι σε εμάς γνωστή η Αγία Τριάδα. Έχουμε εδώ το λεγόμενο Τριαδικό δόγμα που μας γνώρισε ο Ιησούς ο Λόγος του Θεού. Μας φανέρωσε τον Πατέρα Του, τον Εαυτό Του και τον Παράκλητο. Ποιός είναι ο Λόγος;  Είναι ο Υιός του Θεού που σαρκώθηκε, κατ’ευδοκίαν του Πατρός και συνεργεία του Αγίου Πνεύματος. Πιστεύουμε στον Ένα Θεό ως προς τη φύση και την ουσία Του. Λατρεύουμε και προσκυνούμε τον Τριαδικό Θεό.

Ο Ένας Θεός είναι Τριαδικός ως προς τα πρόσωπα. Είναι πρόσωπο ο Θεός γιατί έχει συνείδηση του Εαυτού Του και της θέλησής Του. Η συνείδηση και η θέληση χαρακτηρίζουν το Πρόσωπο και την ελευθερία. Ο Πατήρ είναι αγέννητος, ο Υιός γεννητός- γεννάται αιωνίως πάντοτε από τον Πατέρα και το Άγιο Πνεύμα εκπορευτόν- εκπορεύεται αιωνίως πάντοτε από τον Πατέρα. Οι τρείς λέξεις, αγέννητος- γεννητός και εκπορευτόν είναι τα ιδιώματα κάθε μίας υποστάσεως δηλαδή τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά και γνωρίσματα κάθε προσώπου της Αγίας Τριάδος. Αυτά τα γνωρίσματα μας τα είπε ο Κύριος μας αλλά αξιώθηκαν να τα νιώσουν πνευματικά και να τα γράψουν σε περιόδους δύσκολες για την Εκκλησία μας πολλοί Άγιοι πατέρες όπως ο Γρηγόριος ο Θεολόγος. Ο Τριαδικός Θεός έχει ένα θέλημα και μία γνώμη. «Ποιήσωμεν άνθρωπον» λένε και ταυτόχρονα δημιουργούν τον άνθρωπο. Μεταξύ των Τριών Προσώπων υπάρχει κοινωνία και σχέση τέλεια, τέτοια που οφείλουμε και εμείς να έχουμε μεταξύ μας οι άνθρωποι όπως ο Θεός. Γι’ αυτό και κάθε δόγμα της Εκκλησίας μας είναι συγχρόνως και ήθος για εμάς. Ο δικός μας Θεός είναι προσωπικός, ελεύθερος και είναι η Αγάπη. Αγαπά, επειδή έχει Υιό. Ο απρόσωπος Θεός άλλων θρησκευμάτων όπως ο Αλλάχ στο Ισλάμ είναι σκληρός όχι μόνο στους άπιστους αλλά και στους δικούς του πιστούς, επειδή είναι μόνος, χωρίς Υιό. Η πατρότητα του Θεού είναι η ευσπλαγχνία Του προς τα δημιουργήματά Του. Η Ουσία του Θεού είναι απρόσιτη. Μέσα όμως από τις θείες ενέργειες του Θεού λαμβάνουμε τη Χάρη Του. Οι ενέργειες του Θεού είναι άκτιστες επειδή πηγάζουν από την ουσία Του. Τα αποτελέσματα των ενεργειών είναι κτιστά.  

Μιλάμε για τη Βασιλεία του Θεού. Βασιλεία του Θεού είναι η παρουσία του Θεού, ο Παράδεισος ως μία πνευματική κατάσταση όλων των σεσωσμένων μέσα στην Παρουσία του Θεού. Και φαίνεται από τα λόγια του Ιησού προς το ληστή: «Σήμερα μαζί μου θα είσαι στον Παράδεισο». Γράφει ο γερ. Αιμιλιανός ο Σιμωνοπετρίτης:  Βασιλέας είναι ο Τρισυπόστατος Θεός, βασίλισσα είναι η Παναγία μας, υπηρέτες του Θεού είναι οι άγγελοι, στρατηγοί του Θεού είναι οι Άγιοι, και στρατιώτες πιστοί είμαστε όλοι εμείς. Σε κάθε λειτουργία είμαστε όλοι μαζί. Αλλά και όσο διαρκεί η λειτουργία τόσο η βασιλεία του Θεού ξεδιπλώνεται μπροστά μας. Επομένως ερχόμαστε στη λειτουργία για να ανταμώσουμε το Χριστό, να Του μιλήσουμε και να ζήσουμε τη βασιλεία Του. Ο Χριστός θέλει να Του πούμε για το πώς ζούμε, πως περνάμε στην καθημερινότητά μας, ποια είναι τα θέματα που μας απασχολούν.  Αν ο Θεός είναι Αγάπη τότε η βασιλεία Του πλημμυρίζει από αυτή και πιάνει κάθε στιγμή της ζωής μας. Η αγάπη του άνδρα προς τη γυναίκα, οι θυσίες για τα παιδιά, ο μόχθος ο καθημερινός, ο πόνος, οι αγωνίες μας, τα δάκρυά μας, οι πίκρες της ζωής, όλα αυτά τα ρίχνουμε μέσα στη βασιλεία του Θεού. Αυτά ζητά από εμάς ο Θεός (Γερ. Αιμ Σιμ.).

Η Βασιλεία του Θεού αγκαλιάζει όλο τον κόσμο, υλικό, πνευματικό, και ανθρώπινο. Σε όλους τους ανθρώπους που πιστεύουν στον Κύριο ως Σωτήρα τους είναι Χάρις και ευλογία. Δεν υπάρχει κάτι που να είναι έξω της βασιλείας του Θεού. Ακόμη κι ο διάβολος κυριαρχείται από αυτή τη Θεία παρουσία, γι’ αυτό και μπροστά στον Ιησού, «φρίσσει και τρέμει». Είπε ο Ιησούς «πως η βασιλεία μου εντός υμών εστί», γιατί κάθε ανθρώπινη καρδιά είναι κι ένας θρόνος, στον οποίο «αναπαύεται ο εν Αγίοις Θεός». Από αυτή τη ζωή κοπιάζουμε για την ηθική απόκτηση της βασιλείας του Θεού. Στο «Πάτερ ημών» παρακαλούμε για την παρουσία της Βασιλείας: «ελθέτω η βασιλεία σου» λέμε. Η Βασιλεία του Θεού είναι αιώνια: «Και της βασιλείας αυτού ουκ έσται τέλος» είπε ο Αρχάγγελος στον Ευαγγελισμό της Θεοτόκου. Ζούμε τώρα ως στρατευμένοι πιστοί και η ζωή αυτή έχει κάθε δυσκολία και πειρασμό. Όμως στην βασιλεία των ουρανών την Οντολογική- την πραγματική, μετά από τη Δ.Π. του Κυρίου μας τότε όπως μας λέγει ο ίδιος ο Κύριος δεν θα υπάρχει πόνος, δάκρυ, κραυγή, θλίψη. (Απ 21κ.5-6).

Ο ιερέας σχηματίζει το σημείο του Τιμίου Σταυρού επειδή η Βασιλεία του Θεού είναι Σταυρική. Η Θεία Λειτουργία απορρέει από του Σταυρού. Στον Σταυρό του Κυρίου μας δεν πρέπει να αναγράφεται η αιτία της καταδίκης του Κυρίου μας όπως το έγραψε ο Πόντιος Πιλάτος, αλλά η φράση «Ο Βασιλεύς της Δόξης».

Το σχήμα του Σταυρού το κάνουμε όταν αναφερόμαστε στο Θεό, στην Υπεραγία Θεοτόκο, στην μικρή δοξολογία το: «Δόξα Πατρί», στον Τρισάγιο Ύμνο, στο «Εξαιρέτως», προ της Θείας Μεταλήψεως και στο «Δι’ ευχών».

Στη δοξολογική εκφώνηση του ιερέα ο λαός απαντά Αμήν. Μία εβραική λέξη που σημαίνει «Μακάρι» εύχεται δηλαδή να γίνει η, «επιβεβαιώνει κάτι». Λέει ο Αγ. Νικόλαος Καβάσιλας πως: «Ο λαός με το Αμήν που λέγει, κάνει δικές του όλες τις αιτήσεις του ιερέα». Μετέχει στο συλλογικό έργο του αγιασμού. Το «Αμήν λέγω υμίν που συχνά λέει ο Κύριός μας σημαίνει «Σας βεβαιώνω απόλυτα». Επίσης και ο Χριστός μας ονομάζεται: «Ο Αμήν και ο Ναι» επειδή πραγματικά ο, τι λέγει πραγματοποιείται. Με το Αμήν συμμετέχει ο λαός στην προσευχή και έχουμε πολλά θαυμαστά γεγονότα από αυτή την κοινή προσευχή. Γράφει ο ι. Χρυσόστομος πως: « Μεγάλη είναι η δύναμη της ευχής της Εκκλησίας από το λαό». Στις Πράξεις των Αποστόλων ελευθερώνεται από τα δεσμά της φυλακής ο Πέτρος επειδή «προσευχή δε ην εκτενής υπό της Εκκλησίας». Ο Παύλος παρακαλεί τους Εφεσίους και Κολασσαείς να προσευχηθούν « όπως ανοίξει το στόμα του λαλήσαι το μυστήριον του Θεού». Στην Εκκλησία είμαστε όλοι μαζί Ένα «Εν σώμα και εν πνεύμα». Τα παλαιά χρόνια αντηχούσε το Αμήν του λαού, όπως και το  «Κύριε ελέησον» ως βροντή.


Αδελφοί μου η Θεία λειτουργία δεν είναι εγκόσμιο κατασκεύασμα αλλά τύπος της μίας και επουράνιας αέναης λειτουργίας μέσα στη βασιλεία του Θεού. Αν αυτό το κατανοήσουμε, κάθε λειτουργία θα είναι για εμάς η συνάντησή μας με το ζωντανό Τριαδικό Θεό μας. Και σκεπτόμενοι τη μεγαλειώδη αυτή συνάντηση, θα προσπαθούμε όλο και περισσότερο για την καθαρότητα και αγιότητα της ζωής μας, προσεγγίζοντας τα κράσπεδα του θρόνου Του. Αμην.  


Επιμέλεια:
Πρωτ. Δημήτριος Ι. Αμπελάς 

Ερμηνεία Θείας Λειτουργίας

ΕΝΟΡΙΑΚΑ ΚΗΡΥΓΜΑΤΑ ΕΡΜΗΝΕΙΑΣ ΤΗΣ ΘΕΙΑΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ
9η ομιλία 

«Ευλογημένη η βασιλεία του Πατρός και του Υιού και του Αγίου Πνεύματος νυν και αεί και εις τους αιώνας των αιώνων». 

Εισερχόμαστε στην δοξολογία της Αγίας Τριάδος και ο ιερέας υψώνει το ιερό Ευαγγέλιο και σχηματίζει το σχήμα του Τιμίου Σταυρού επί της Αγίας Τραπέζης. Προ Χριστού ο σταυρός ήταν ατιμωτικό και αποτρόπαιο όργανο εκτέλεσης των κακοποιών και εγκληματιών. Από την εποχή του Ιησού Χριστού και εξής είναι το ζωοποιό και σωτήριο σύμβολο. Το σχήμα του Σταυρού στα σώματά μας δεν αναγράφεται πουθενά στα βιβλία, αλλά επινοήθηκε λόγω της αξίας και σπουδαιότητας που έχει. Όπως γράφει ο πρ. Κων/νος Καλλίνικος η χρήση του Σταυρού υπήρξε ανέκαθεν διπλή. Σφραγιστήρια και διακοσμητική. Τα πάντα σφραγίζονται με το δεξί χέρι. «Είναι ο θυρεός, το όπλο και τρόπαιο κατά του διαβόλου (Ιω. Δαμ). «Ο σταυρός εάν σφραγισθεί λύνει τη δύναμη του αντιχρίστου» (Εφρ. Συρ.) «Επί μετώπου μετά παρρησίας- λέγει ο Αγ. Κύριλλος- δακτύλοις η σφραγίς και επί πάντων ο Σταυρός γενέσθω: επί άρτων που είναι για φαγητό, επί ποτηρίων πινομένων, εν εισόδοις και εξόδοις, προ του ύπνου, οδεύουσι και ηρεμούσι» Ο Τερτυλλιανός λέει: «οποιανδήποτε και αν αναλαμβάνουμε ασχολίαν, εν αμφιέσει, εν υποδέσι, στα λουτρά, στις τράπεζες, στο κρεβάτι μας, σφραγίζομεν το μέτωπο δια του Σταυρού».

Και εδώ να θυμηθούμε, το άλλο σφράγισμα στο μέτωπο και στο χέρι που αναφέρει ο ευαγγελιστής Ιωάννης στο ιερό βιβλίο της Αποκαλύψεως το σφράγισμα του αντιχρίστου. Ερχεται σαν άρνηση του Χριστού, σαν άρνηση της αγαπητικής θυσίας του σαρκωθέντος Χριστού, να ξεχωρίσει τους ανθρώπους και να τους οδηγήσει στην απώλεια. Και τα δύο σφραγίσματα, και του Ιησού Χριστού ο Σταυρός και το σφράγισμα του αντιχρίστου, γίνονται στο μέτωπο και στο δεξί χέρι. Το μέτωπο είναι ο λυχνοστάτης στον οποίο στέκεται η αναμμένη λυχνία με το φως του Χριστού». Το δεξί χέρι είναι το δυνατό χέρι, το χέρι για όλες τις εργασίες. Κάποιος μουσουλμάνος έβλεπε στο μέτωπο της χριστιανής γυναίκας του ένα σταυρό. Ήταν το σφράγισμα από το βάπτισμά της με Άγιο Μύρο.  Και τα δύο σφραγίσματα τα λαμβάνει αυτός που θέλει ελεύθερα χωρίς να τον πιέζει κανείς. Ακούμε συχνά για μικροτσιπάκια και για ηλεκτρονικά φακελώματα και φοβόμαστε μήπως μας δώσουν το χάραγμα και δεν το πάρουμε είδηση και κολαστούμε. Επαναλαμβάνω πως το χάραγμα του αντιχρίστου θα το πάρει όποιος ελεύθερα το θέλει, όπως ακριβώς το χάραγμα του Σταυρού το λαμβάνει μόνο ο χριστιανός.

Μέσα στην Παλαιά Διαθήκη ο Σταυρός υπάρχει και προεικονίζεται. Η ράβδος Μωυσέως που άνοιξε και έκλεισε σταυροειδώς την Ερυθρά θάλασσα, το ξύλο της Μερράς που γλύκανε τα πικρά νερά, το χάλκινο φίδι πάνω στα σταυρό που έδινε ζωή στους εβραίους από τα φίδια της ερήμου, τα χέρια του Μωυσή σε σχήμα Σταυρού που κατατρόπωσαν τους Αμαληκίτες, και τέλος η πορεία του ισραήλ μέσα στην έρημο ανά τρείς φυλές στα 4 σημεία του ορίζοντα και στη μέση η σκηνή του μαρτυρίου σχημάτιζε το σχήμα του Τιμίου Σταυρού. Τέλος προ της Δευτέρας Παρουσίας του Κυρίου μας θα φανεί στον ουρανό το σημείο του Υιού του ανθρώπου ο Σταυρός και έπειτα θα έλθει ο Ιησούς Χριστός ένδοξος και ως Κριτής. Όσο για την δεύτερη χρήση του τη διακοσμητική δεν αναφέρουμε τίποτε γιατί τα πάντα μέσα στην Εκκλησία είναι Σταυρός. Πόσα δάκρυα έχυσαν οι χριστιανοί της Πόλης όταν το 1550 επί πατριαρχίας Διονυσίου του Β κατέβασαν το Σταυρό από το Οικουμενικό Πατριαρχείο που φαινόταν από ξηρά και θάλασσα και φανέρωνε την θέση του Πατριαρχείου. Μοναδική εξαίρεση που δεν σχηματίζεται ο σταυρός είναι το έδαφος από ευλάβεια για να μην πατηθεί. Η ύλη με την οποία φτιάχνεται ο Σταυρός είναι οποιαδήποτε. Η Ιεραπόστολος Αγία Νίνα κήρυξε το Χριστό και εκχριστιάνισε χιλιάδες κρατώντας ένα σταυρό από δύο κλήματα αμπελιού που είχε δέσει με τρίχες από την κεφαλή της. Αυτός ο σταυρός ο τόσο απλός, θαυματουργούσε.
Αδελφοί μου!

Έχουμε ευλογία και όπλο τον Τίμιο Σταυρό το σωτήριο όργανο. Να τον φέρνουμε πάνω μας, να τον σχηματίζουμε τακτικά στο σώμα μας και κυρίως να καλλιεργήσουμε σταυρική τη συνείδησή μας και τη ζωή μας γιατί ο Σταυρός δίνει ένα ήθος ξεχωριστό, το ήθος της αγάπης και της θυσίας, σε ετούτη τη ζωή που σημαίνει κόπος, δάκρυ, δοκιμασίες, αυτοθυσία, πειρασμοί, αγάπη χωρίς κρατούμενα. Πίσω από το Σταυρό υποφώσκει η ανάσταση, η ύπαρξη μιας καινούριας ζωής όπως το λέει ο Κύριός μας   «Ναι! Όλα τα κάνω καινούρια». Σε αυτή τη νέα ζωή ο ίδιος ο Θεός θα διώξει κάθε πόνο και δάκρυ, κάθε κραυγή και πένθος γιατί ο Θεός θα καθίσει και θα συγκατοικήσει με τους ανθρώπους. Αυτή η ζωή είναι η Βασιλεία των ουρανών, είναι η Αγία Πόλη, η Νέα Ιερουσαλήμ, η Εκκλησία, απαρχή της οποίας είναι το Μυστήριο της Θείας Λειτουργίας.


Επιμέλεια: 
Πρωτ. Δημήτριος Ι. Αμπελάς

Κυριακή, 24 Δεκεμβρίου 2017

Θεία Λειτουργία Χριστουγέννων

Αύριο 25 Δεκεμβρίου 2017 θα πραγματοποιηθεί στον Ιερό Ναό Κοιμήσεως Θεοτόκου η Θεία Λειτουργία των Χριστουγέννων
Ώρα έναρξης: 5:00  πέρας: 8:30

Το εκκλησιαστικό συμβούλιο του Ιερού Ναού Κοιμήσεως Θεοτόκου Ερμιόνης σας εύχεται:
Καλά Χριστούγεννα

Χρόνια πολλά και Ευλογημένα

Αγία Ευγενία η Οσιοπαρθενομάρτυς

Θείου Πνεύματος τῇ ὑμνωδίᾳ, φῶς προσέλαβες θεογνωσίας, Εὐγενία Χριστοῦ καλλιπάρθενε· καὶ ἐν ὁσίων χορείᾳ ἐκλάμψασα, ἀθλητικῶς τὸν ἐχθρὸν ἐθριάμβευσας. Μάρτυς ἔνδοξε, Χριστὸν τὸν Θεὸν ἱκέτευε δωρίσασθαι ἡμῖν τὸ μέγα ἔλεος. 

Η Αγία Ευγενία η Οσιοπαρθενομάρτυς έζησε στο δεύτερο μισό του 3ου αιώνα μ.Χ. Καταγόταν από τη Ρώμη και οι γονείς της ονομάζονταν Φίλιππος και Κλαυδία. Επίσης, είχε και δύο άλλα αδέλφια, τον Αβίτα και το Σέργιο.

Ο πατέρας της διορίστηκε έπαρχος στην Αλεξάνδρεια και πήγε εκεί με όλη του την οικογένεια. Εκεί η Ευγενία σπούδασε κατά τον καλύτερο δυνατό τρόπο και έμαθε άριστα την ελληνική και ρωμαϊκή φιλολογία. Όταν τελείωσε τις σπουδές της, ψάχνοντας για περισσότερη γνώση πήρε στα χέρια της από μια χριστιανή κόρη τις επιστολές του Αποστόλου Παύλου. Όταν τις διάβασε, εντυπωσιάσθηκε πολύ. Εκεί μέσα δεν υπήρχαν θεωρίες και φιλοσοφικές δοξασίες. Οι γραμμές τους ενέπνεαν ζωή και ελπίδα.

Εκείνη την περίοδο, οι γονείς της ήθελαν να τη δώσουν σύζυγο σε κάποιο Ρωμαίο αξιωματούχο, τον Ακυλίνα. Τότε η Ευγενία, αρνούμενη να δεχθεί αυτή την πρόταση των γονέων της, κάποια νύχτα ντύθηκε ανδρικά και έφυγε σε άλλη πόλη. Εκεί κατηχήθηκε, βαπτίσθηκε χριστιανή και έλαβε συγχρόνως το μοναχικό σχήμα.

Μετά από χρόνια, επέστρεψε στο σπίτι της και η αναγνώριση από τους γονείς της έγινε μέσα σε δάκρυα και ανέκφραστη χαρά. Δεν πέρασε πολύς καιρός και όλοι στο σπίτι της Ευγενίας δέχθηκαν το χριστιανισμό. Από μίσος τότε οι ειδωλολάτρες τραυμάτισαν θανάσιμα τον πατέρα της. Και όταν η Ευγενία επέστρεψε στη Ρώμη, επειδή δε θυσίαζε στα είδωλα, την αποκεφάλισαν, τερματίζοντας έτσι ένδοξα «τὸν καλὸν ἀγῶνα τῆς πίστεως» (Α' προς Τιμόθεον, στ' 12), μαζί με την επίγεια ζωή της.